Notatnik skansenowski

WPROWADZENIE
DO NR 1
"NOTATNIKA SKANSENOWSKIEGO. ROCZNIKA MUZEUM WSI OPOLSKIEJ"
 

         Oddajemy do rąk Czytelników pierwszy numer „Notatnika Skansenowskiego. Rocznika Muzeum Wsi Opolskiej”, którego celem jest włączenie naszej placówki w szerszy dyskurs naukowy o muzealnictwie i etnologii ze szczególnym uwzględnieniem problemów Opolszczyzny.

Przez pięćdziesiąt lat naszej działalności wydawniczej koncentrowaliśmy się głównie na publikowaniu przewodników, katalogów wystaw oraz informatorów o charakterze popularnonaukowym. Ta forma szerokiego upowszechniania wyników badań, których autorami byli zatrudnieni w naszej placówce etnografowie, historycy i historycy sztuki, jest adresowana przede wszystkim do osób zwiedzających Muzeum Wsi Opolskiej i nadal będzie kontynuowana. Jednak we wspomnianym okresie powstało wiele cennych opracowań, które nie ujrzały światła dziennego, gdyż ich ściśle naukowy charakter nie mieścił się w konwencji przyjętej dla wydawnictw popularnych. Właśnie z tego powodu postanowiliśmy powołać do życia „Notatnik Skansenowski. Rocznik Muzeum Wsi Opolskiej”, w którym zamierzamy opublikować archiwizowane do tej pory materiały o charakterze naukowym.

Z założenia formuła tego czasopisma ma być otwarta, co znaczy, że nie zamierzamy ograniczać grona autorów wyłącznie do pracowników naukowych zatrudnionych w Muzeum. Po pierwsze, oznaczałoby to swego rodzaju „zamknięcie się na świat”, a po drugie – żadne naukowe pismo, chcąc zachować wysokie standardy, nie powinno stosować takich ograniczeń. Dlatego też zapraszamy do współpracy wszystkich, którym bliskie są zagadnienia związane z muzealnictwem i kulturą ludową.

Nad doborem tematyki publikowanych opracowań i utrzymaniem charakteru naszego pisma czuwać będzie Kolegium Redakcyjne składające się z wybitnych naukowców, którym w tym miejscu składam serdeczne podziękowania za zaangażowanie oraz dotychczasową i przyszłą pracę w naszym wydawnictwie. Jestem przekonany, że ich wiedza, doświadczenie i krytyczne spojrzenie będą gwarantem odpowiedniego poziomu merytorycznego i edytorskiego kolejnych numerów „Notatnika Skansenowskiego”.

Po wielu dyskusjach przeprowadzonych w gronie pracowników merytorycznych Muzeum na posiedzeniu Kolegium Redakcyjnego zostały przyjęte założenia programowe, a także zatwierdzono układ zawartości nowego wydawnictwa muzealnego. Ustalono więc, że w skład każdego numeru wchodzić będą artykuły, materiały, kroniki oraz noty o autorach. Jednak ze względu na specyficzne okoliczności towarzyszące wydaniu pierwszego numeru „Notatnika”, czyli obchodzony w roku bieżącym jubileusz 50-lecia Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu , układ ten został wyjątkowo nieco zmieniony.

W niniejszym numerze proponujemy zatem następujące tematy związane z Muzeum Wsi Opolskiej, mając nadzieję, że w wystarczającym stopniu spełnią one oczekiwania Czytelników zainteresowanych jego specyfiką historią i działalnością na przestrzeni ostatniego półwiecza. Artykuł Założenia programowe Muzeum Wsi Opolskiej autorstwa Elżbiety Oficjalskiej prezentuje okoliczności, w jakich powołano do życia Muzeum Wsi Opolskiej. Elżbieta Wijas-Grocholska w tekście pt. Z historii budowy Muzeum Wsi Opolskiej opowiada o tym, jak w Muzeum powstawała ekspozycja składająca się z zabytków architektury wiejskiej, a także zapoznaje Czytelników z zadaniami, jakie jeszcze stoją przed naszą placówką w tym zakresie. Istotnym dopełnieniem muzealnej ekspozycji jest wyposażenie wnętrz zabytkowych chałup, stodół oraz spichlerzy i o tym traktuje kolejne opracowanie Elżbiety Oficjalskiej pt. Wyposażenie wnętrz ekspozycyjnych. Założenia i realizacja. Ewa Grodek w artykule Formy popularyzacji kultury ludowej w Muzeum Wsi Opolskiej w latach 1970–2010 omawia natomiast formy działań podejmowanych przez Muzeum w celu upowszechnienia w społeczeństwie wiedzy o szeroko pojmowanej kulturze ludowej. W komunikatach zamieszczono teksty dotyczące różnych zagadnień związanych z funkcjonowaniem Muzeum, takich jak działalność archiwum naukowego i biblioteki, a także sposoby przedstawień muzealnej kolekcji. Ważnym uzupełnieniem tych informacji są statystyczne zestawienia, do których można zaliczyć m.in. bibliografię prac muzealnych oraz wykaz wystaw zrealizowanych w Muzeum. W syntetycznej monografii Muzeum Wsi Opolskiej nie mogło zabraknąć również informacji o ludziach, którzy na dłużej lub krócej związali się z tą placówką zawodowo, dlatego też zaprezentowano sylwetki kolejnych dyrektorów Muzeum oraz zamieszczono listę pracowników zatrudnionych tu w okresie 50 lat jego istnienia.

Czytelnicy interesujący się Muzeum, którzy w przeszłości mieli do czynienia z naszą placówką, niewątpliwie dostrzegą, że znaczna część zagadnień przedstawionych w niniejszym numerze „Notatnika” była już wcześniej poruszana podczas muzealnych konferencji, a także w tekstach opublikowanych w branżowych wydawnictwach. Tym, co różni materiał zamieszczony w niniejszym tomie od artykułów, które ukazały się w poprzednich latach, jest sposób jego prezentacji podporządkowany idei, by zgromadzić w jednym miejscu jak najwięcej informacji o Muzeum Wsi Opolskiej i przedstawić w możliwie wyczerpujący sposób szerokie spektrum jego działalności.

W imieniu Redakcji zachęcam zatem wszystkich zainteresowanych do uważnej lektury zarówno tego, jak i następnych numerów „Notatnika Skansenowskiego” i – korzystając z faktu, że jest to nasze pierwsze przedsięwzięcie tego typu – w proszę Czytelników o nadsyłanie do nas swych krytycznych uwag i opinii na jego temat. Skrupulatnie je przeanalizujemy i na ich podstawie dokonamy niezbędnych korekt, przygotowując kolejne numery.

     Jarosław Gałęza
     Dyrektor Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu