Ciekawostki przyrodnicze z Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu

„Głos mają ryby. Ochrona dziedzictwa kulturowego i bioróżnorodności w środowiskach wodnych w Muzeum Wsi Opolskiej i na terenie Śląska Opolskiego”

  • Co mają wspólnego z Muzeum Wsi Opolskiej:
Kopciuszek, Śmieszka, Zaganiacz i Dzwoniec? 😀
Otóż są to przedstawiciele 54 różnych gatunków ptaków występujących na terenie naszego Muzeum.
Kopciuszek (Phoenicurus ochruros), Śmieszka (Chroicocephalus ridibundus), Zaganiacz (Hippolais icterina) i Dzwoniec (Chloris chloris) są gatunkami objętymi ochroną ścisłą.
Ochrona ścisła według prawa oznacza że objętych nią gatunków nie można zabijać, okaleczać i chwytać, niszczyć lub zbierać jaj, transportować i chować.
Nie można niszczyć ostoi i siedlisk, usuwać lub niszczyć gniazd oraz ograniczać dostępu do schronień.
 
  • Obszar skansenu to też zbiorniki wodne. Sztuczny ciek znajdujący się na naszym terenie ma ponad 550 metrów długości.
Wśród gatunków ryb najliczniejszy jest okoń.
Okoń jest najpospolitszą z ryb drapieżnych występujących w Polsce, zasiedlającą szerokie spektrum środowisk wód stojących i płynących. Jest to jednocześnie jedna z ładniej ubarwionych ryb krajowych, posiadająca również jako jedna z nielicznych kolce na płetwach i pokrywach skrzelowych, stanowiące pewne zabezpieczenie przed większymi drapieżnikami, w tym innymi okoniami (wśród ryb powszechny jest kanibalizm).
 
 
  • Czy wiecie że na terenie Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu można spotkać aż trzy gatunki żab 🐸
-żabę jeziorkową (Pelophylax lessonae)
-żabę śmieszkę (Pelophylax ridibundus)
-żabę wodną (Pelophylax kl. esculentus)
 
  • Krążek Secchiego

    Krążek Secchiego to proste narzędzie pomiarowe, którym możemy określić stopień zanieczyszczenia wody. Przyrząd składa się z białego lub biało-czarnego krążka o średnicy ok. 20-30 cm oraz liny bądź pręta ze skalą określającą głębokość zanurzenia. Urządzenie skonstruował w 1865 roku Pietro Angelo Secchi, włoski uczony zajmujący się fizyką, matematyką, astronomią i meteorologią. Działanie instrumentu polega na zanurzeniu krążka w wodzie i odczytaniu głębokości zanurzenia przy której krążek przestaje być widoczny. Mętność wody to najprostszy sposób określenia jej zanieczyszczenia. Główną przyczyną zmętnionej wody jest masowy rozwój organizmów fitoplanktonowych związanych z eutrofizacją.

  • Gatunki inwazyjne

Jedną z przyczyn utraty krajowej bioróżnorodności jest inwazja ze strony roślin i zwierząt obcego pochodzenia. Obce gatunki inwazyjne to gatunki zdolne do szybkiej kolonizacji nowych obszarów. Ich ekspansywność i zagrożenie z ich strony polega na skutecznym konkurowaniu na przykład o pokarm i miejsca rozrodcze z gatunkami rodzimymi, co skutkuje ich wypieraniem i spadkiem liczebności. Sprowadzaniu gatunków inwazyjnych sprzyjają rozwinięte na skalę światową handel, transport i turystyka. Obce gatunki przedostają się do środowiska na skutek:

  • przypadkowego zawleczenia (wraz ze sprowadzanymi surowcami, na przykład drewnem),
  • importu produktów spożywczych (na przykład egzotycznych owoców),
  • transportowania przez turystów (jako pamiątki z podróży),
  • wyrzucania i wypuszczania (na przykład do stawów, przydomowego ogródka czy kanalizacji),
  • sprowadzania w celu zwiększenia produkcji i konkurencyjności na rynku lub jako rośliny ozdobne.

Związanymi z ekosystemami wodnymi gatunkami obcymi występującymi w Polsce są między innymi:

  • Rdestowiec ostrokończysty (Reynoutria japonica),
  • Tatarak zwyczajny (Acorus calamus),
  • Moczarka kanadyjska (Elodea canadensis),
  • Rak pręgowany (Orconectes limosus),
  • Żółw ozdobny (Trachemys scripta),
  • Sumik karłowaty (Ameiurus nebulosus),
  • Karaś srebrzysty (Carassius auratus),
  • Karp (Cyprinus carpio