ZAKUP KOLEKCJI

Zakup kolekcji 21 dzieł rzeźbiarskich o tematyce religijnej autorstwa Stanisława Majewskiego

W ramach programu Rozbudowa zbiorów muzealnych zarządzanego przez Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu dokonało zakupu kolekcji 21 płaskorzeźb wykonanych przez wybitnego opolskiego twórcę ludowego Stanisława Majewskiego (1922-1986), zamieszkałego w Sternalicach k. Olesna, później w Wybłyszczowie k. Prószkowa. Twórca ten należał do największych indywidualności polskiej sztuki nieprofesjonalnej. Jego twórczość wywodzi się z nurtu ludowego. Widoczne w niej są jednocześnie elementy ludowego postrzegania i wartościowania świata, związane z jego domem rodzinnym, zasłyszanymi tam tradycyjnymi wierzeniami, opowieściami biblijnymi, jak i osobiste przemyślenia wynikające z jego życiowych doświadczeń i fascynacji ideologią komunistyczną. W efekcie Majewski stworzył swój eklektyczny system wartości w oparciu o dwie przeciwstawne ideologie, według których tłumaczył wszechświat, Boga, los człowieka. Nurtujące go problemy przedstawiał w swoich rzeźbach i płaskorzeźbach dla których poszukiwał nowej formuły, nowych układów ikonograficznych. Przybierały one formę rzeźbionych obrazów, wielkogabarytowych kompozycji jak wieloelementowa praca Historia świata, ołtarzy-poliptyków inspirowanych dziełem Wita Stwosza.
W II połowie lat 70. w jego dziełach zaczęła dominować technika mieszana, malarsko-rzeźbiarska. Dzieła te znawcy tematu nazywają obrazo-rzeźbami. Tło artysta malował na płycie, sklejce lub drewnie, bliższe plany rzeźbił techniką płaskorzeźby bezpośrednio w drewnie lub wykonywał je osobno a następnie przytwierdzał je do płyty. Oprócz tego wykonywał także tradycyjne płaskorzeźby. Walory artystyczne tych dzieł podnosi specyficzne dla Majewskiego dynamizowanie scen zarówno w ujęciach rzeźbiarskich jak również i w malaturze tła. Autor wykorzystywał do malowania farby olejne, których recepturę opracował przeważnie na bazie produktów fabrycznych z dodatkiem żywicy. W przypadku barwy białej, czerwonej i pomarańczowej stosował wyłącznie farby olejne. Dodatek żywicy powodował, że na dziele tworzył się efekt półmatowej i matowej powierzchni. Artysta uważał, że w ten sposób uzyskuje ciekawsze efekty świetlne. Zastosowanie przez Majewskiego polichromii pomaga w identyfikacji przedstawianych postaci, np. Matkę Boską rozpoznawano po błękitnym płaszczu i welonie, Chrystusa po czerwonej sukni. Wybitny znawca polskiej sztuki ludowej Aleksander Jackowski napisał o dziełach Majewskiego, że polichromia nadawała jego pracom ciekawy, odrębny wyraz. Wielobarwna polichromia, wzmacnia ekspresyjność dzieł i wnosi element przestrzenności do rzeźbionych scen. Przedstawienia rzeźbiarskie charakteryzują się intensywnymi barwami zestawianymi kontrastowo i stanowią przeciwwagą dla kolorystycznie stonowanego tła scen. Malatury tła przedstawiają zazwyczaj aurę – przy czym artysta stosuje proste zabiegi malarskie aby uwypuklić towarzyszący scenie nastrój, emocje: smutek, rozpacz (kłębiaste chmury, ciemność, deszcz), radość, błogostan (niebieskie niebo, słońce). Majewski rzeźbił dużo. w pośpiechu, nie dbając o detale. Prace jego charakteryzuje pozorna niedbałość, częsta niezgodność z ogólnie obowiązującym programem ikonograficznym (właściwy był tylko program ikonograficzny artysty), zachwianie proporcji w budowie kompozycji, kształtach postaci.
Artysta często swoje prace oprawiał w ramy wykonane z listewek lub cienkich deseczek, niedbale przybitych do deski lub sklejki stanowiącej tło. Były one malowane farbami olejnymi, niekiedy złotolem lub srebrolem.
Zakupiona kolekcja składa się z płaskorzeźb i tzw. obrazo-rzeźb poruszających tematykę religijną, w większości przedstawiających sceny z życia Jezusa Chrystusa:

1. WNIEBOWSTĄPIENIE CHRYSTUSA/UKRZYŻOWANIE
2. SEN CHRYSTUSA
3. ZMARTWYCHWSTANIE
4. LUSTRO Z ANIOŁAMI
5. ZATAJONY ŚWIAT
6. PRZYBICIE DO KRZYŻA
7. CHRYSTUS OGRODNIK
8. ZŁOŻENIE DO GROBU
9. UKRZYŻOWANIE
10. ŚWIĘTA RODZINA
11. CHRZEST W JORDANIE
12. CHRYSTUS W OGRÓJCU
13. POLSKI PAPIEŻ
14. ŚWIĘTA RODZINA
15. KAPLICZKA Z CHRYSTUSEM
16. BARANEK BOŻY
17. ŚWIĘTY SZYMON
18. CHRYSTUS SPRZEDANY PRZEZ WROGÓW
19. WSKRZESZENIE ŁAZARZA
20. ANIOŁ PAŃSKI
21. ŚWIĘTY FRANCISZEK

 

Zakup dofinansowany ze środków Narodowego Instytutu Muzealnictwa
i Ochrony Zbiorów Sfinansowano z budżetu Województwa Opolskiego