Wystawy

Czas trwania wystawy: 25.04.2025 – 31.12.2026

Nowa wystawa czasowa w naszym Muzeum przedstawia fotograficzną podróż dr Justyny Michniuk po świecie serbołużyckich zwyczajów i obrzędów. To pełen magii przemarsz wielkanocnych śpiewaczek, wielkie kawalkady jeźdźców uczestniczących w procesjach konnych, wielkanocne bułki – podarunki od chrzestnego ojca, kwietny jeździec na św. Jana, łapanie koguta, Dzieciątko o zakrytej, nieznanej twarzy, przynoszące prezenty, bożonarodzeniowa piramida miast choinki, noweletka, ptasie wesele i wesołe zapusty z buteleczką u boku. To świat odmienny,  niezwykle interesujący, magia w innej postaci. 

Otwarcie wystawy nastąpi przed budynkiem ze Starego Lasu (naprzeciw wieży kościoła z Gręboszowa) o godz.18.30.

Wystawa będzie poprzedzona wstępem prof. Piotra Pałysa z Instytutu Śląskiego w Opolu. Po wernisażu autorka zaprasza na prezentację multimedialną i promocję wydawnictwa „Serbołużyckie zwyczaje i obrzędy doroczne”.

plakat 300 lecie W 2026 roku przypada 300. rocznica budowy kuźni z Ziemiełowic – jednego z najcenniejszych zabytków dawnego budownictwa rzemieślniczego zachowanych na Śląsku Opolskim. Wzniesiona w 1726 roku drewniana kuźnia przez blisko dwa i pół wieku służyła mieszkańcom wsi jako miejsce pracy kowala. Dziś, jako część ekspozycji Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu-Bierkowicach, pozostaje wyjątkowym świadectwem tradycyjnego rzemiosła, dawnych technik oraz wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie.

Z okazji jubileuszu Muzeum Wsi Opolskiej przygotowało wystawę czasową „300-lecie kuźni z Ziemiełowic. Historia opolskiego kowalstwa”, poświęconą dziejom zabytkowego obiektu oraz historii kowalstwa na terenach dzisiejszej Opolszczyzny.

Ekspozycja przybliża rolę kowala w życiu dawnej wsi. Był on rzemieślnikiem, od którego pracy zależało sprawne funkcjonowanie gospodarstw. W kuźni wykonywano i naprawiano narzędzia rolnicze, podkuwano konie, przygotowywano okucia do wozów, zawiasy, zamki i wiele innych przedmiotów potrzebnych w codziennym życiu. Kuźnia była również miejscem spotkań mieszkańców, wymiany informacji i przekazywania zawodowych doświadczeń.

Jednym z najważniejszych elementów wystawy jest prezentacja kuźni z Ziemiełowic, wzniesionej w 1726 roku. Datę jej powstania potwierdza zachowany napis wyryty na nadprożu drzwi wejściowych: „MPIWB Anno 1726 SF”. Drewniany budynek o konstrukcji zrębowej, z charakterystycznym podcieniem i dwuspadowym dachem, stanowi wyjątkowe świadectwo tradycyjnego budownictwa rzemieślniczego na Śląsku Opolskim.

Wystawa pozwala również poznać wyposażenie tradycyjnego warsztatu kowalskiego. Zaprezentowano jego najważniejsze elementy – palenisko, miech, kowadła, młoty, kleszcze, przecinaki, przebijaki, dziurawnicę oraz narzędzia i urządzenia służące do wykonywania i obróbki metalowych elementów. Szczególną uwagę zwracają zachowane urządzenia mechaniczne, między innymi giętarka i spęczarka wykorzystywane przy wykonywaniu obręczy do kół wozowych.

Historia kuźni staje się punktem wyjścia do szerszej opowieści o historii opolskiego kowalstwa – od najdawniejszych śladów obróbki żelaza, poprzez średniowieczne rzemiosło miejskie i wiejskie, aż po przemiany, jakie przyniosły industrializacja i rozwój produkcji fabrycznej.

Ekspozycja przypomina, że dziedzictwo kowalskie to nie tylko zachowane budynki, narzędzia i wyroby. To również wiedza, umiejętności i doświadczenie rzemieślników, którzy przez stulecia swoją pracą współtworzyli życie mieszkańców regionu.

W ramach projektu przygotowano również warsztaty dawnego kowalstwa oraz konkurs na pracę kowalską. Działania te pozwalają spojrzeć na tradycyjne rzemiosło z perspektywy współczesności i pokazują, że dawne techniki obróbki metalu nadal są żywe i mogą stanowić inspirację dla współczesnych twórców.

Finansowanie projektu

Realizacja projektu „300-lecie kuźni z Ziemiełowic. Historia opolskiego kowalstwa” była możliwa dzięki wsparciu finansowemu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Wspieranie działań muzealnych”, priorytet „Wystawy i katalogi 2026”, a także dzięki wsparciu Województwa Opolskiego.

Dofinansowanie pozwoliło na realizację przedsięwzięcia łączącego działalność wystawienniczą, edukacyjną i popularyzatorską oraz na przybliżenie mieszkańcom regionu i odwiedzającym historii jednego z najcenniejszych zabytków dawnego rzemiosła na Śląsku Opolskim.